Butternut / Butternut squash / Butternut Pumpkin หรือชื่อภาษาไทยคือ ฟักบัตเตอร์นัท หรือ ฟักทองน้ำเต้า เพราะคำว่า Squash หมายถึงพืชตระกูลน้ำเต้า หรือฟักชนิดต่างๆ แต่เมื่อนำมาจัดประเภทจะอยู่ในกลุ่มของผักประเภท Winter Squash เนื่องจากมีเปลือกแข็งและหนาที่ทำให้สามารถเก็บไว้กินได้นานๆ ลักษณะของฟักบัตเตอร์นัท คือ ผลจะกลมยาวคล้ายกับน้ำเต้า เปลือกสีส้มอ่อนค่อนข้างหนาและแข็ง ผิวเรียบ มีจุกคล้ายฟักทอง เนื้อในสีส้ม มีเมล็ดไม่มากนัก ในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์จะเรียกว่า Butternut Pumpkin แถมลูกใหญ่บึ้ม จนกระทั่งที่มีในบ้านเราเป็นแบบเบบี้ไปเลย
ผักชนิดนี้ปลูกได้ในประเทศไทยแล้วก็จริง แต่มีเป็นฤดูกาลเท่านั้น แถมมาแบบผลุบๆ โผล่ๆ ต่างหากเลยทำให้แฟนพันธุ์แท้ต้องคอยเล็งเอาไว้บ้าง เพราะจะซื้อแบบ Import อาจจะขาดใจตายเพราะราคาได้ เพื่อนสนิทของผู้เขียนคนหนึ่งผู้มีหน้าที่การงานอยู่ปราจีนบุรี นิยมหอบกลับไปกินเสมอ จนตอนหลังบอกให้เก็บเม็ดไว้ปลูกสิหล่อนจะได้ไม่ต้องเปลืองน้ำมันรถ หรือไม่ก็กินฟักทองไปก่อนแก้ขัด เธอสวนมาประมาณว่าขี้เกียจ ไม่มีที่ปลูก เวลามหกรรมกินอาหารประจำปีที่รวมก๊วน จะต้องมีฟักบัตเตอร์นัทอบ (จำนวนมาก) ขึ้นโต๊ะ มิฉะนั้นอาจจะมีการล้มโต๊ะเพราะแย่งกันกิน
แต่สำหรับมือใหม่รายการอาหารแนะนำสำหรับผักชนิดนี้ คือ อบ (Roasting) ด้วยวิธีง่ายๆ โดยสามารถเลือกได้ว่าจะปอกเปลือก หรือไม่ก็ได้ (แต่อย่าลืมล้างให้สะอาดก่อน) ผ่าครึ่ง แล้วใช้ช้อนขูดไส้กลางออกให้หมด หั่นเป็นชิ้นใหญ่ๆ ใส่ถาดอบ เทน้ำมันมะกอกลงนิดหนึ่ง ใส่พริกไทย หรือจะใส่ Nutmeg หรือ Cinnamon แบบผงหน่อยก็ได้ อบไฟแรงประมาณ 15 – 20 นาที หรือจนกว่าจะนิ่ม แล้วกินเลย หรือจะเอามาผสมกับมันบด (Mashed Potato) ก็อร่อย
ทำซุป (Soup) ก็ไม่เลว แต่สำหรับคนที่อยู่ต่างประเทศนิยมใช้ผักชนิดนี้แทนฟักทอง ไม่ว่าจะนำมาผัดไข่ ทำแกงบวด หรือแกงเผ็ดต่างๆ แต่พอไปดูสูตรขนมก็พบว่านิยมนำมาทำเค้ก พาย หรือคุกกี้ก็เยอะ อาจจะเป็นเพราะว่าเนื้อของผักชนิดนี้เมื่อสุกแล้วจะนุ่ม และค่อนข้างเนียน สามารถนำมาบด หรือหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ผสมลงในขนมได้แบบเดียวกับฟักทอง
4 ข้อง่ายๆสำหรับ Cooking Butternut
- เวลาเลือกซื้อให้เลือกลูกที่มีน้ำหนักพอเหมาะ ผิวสวย ไม่เป็นรอย และให้เก็บไว้ในที่แห้งและเย็น ถ้าซื้อแบบหั่นแล้ว ให้ห่อพลาสติกกันผิวแห้งก่อนเก็บ
- ผักชนิดนี้สามารถเสิร์ฟคู่กับไวน์ได้ แต่ควรจะเลือกแบบ Pinot Grigio หรือ Chenin Blanc เนื่องจากช่วยเสริมรสชาติได้ดี (สำหรับผู้เขียนแล้ว คาดว่าน่าจะเมาตาย เพราะมัวแต่ดื่มจนลืมข้าว)
- สามารถใช้เครื่องเทศ สมุนไพร หรือเครื่องปรุงชนิดอื่นๆ เสริมรสชาติ ได้แก่ nutmeg, sage, paprika, savory, anise seed, allspice, brown sugar, butter, cinnamon, cardamom, cloves, cumin, ginger and mace besides tarragon turmeric และ thyme
- สามารถบริโภคได้ทั้งเปลือก ยกเว้นถ้านำมาทำอาหารให้เด็กๆ ควรจะปอกเปลือกออกก่อน เพื่อความปลอดภัย
ในการบริโภคฟักบัตเตอร์นัทจะทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารหลายชนิด เช่น เส้นใย วิตามินเอ และซี แมงกานีส และโพแทสเซียม โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิตามินเอจะมีมากที่สุด ข้อควรระวังในการนำมาประกอบอาหารสำหรับผักชนิดนี้ คือ ระวังเรื่องความหวาน เพราะรสชาติผักเมื่อสุกจะออกหวานอยู่แล้ว ดังนั้นควรระมัดระวังเรื่องปริมาณน้ำตาลที่ใส่ลงไป เดี๋ยวจะหวานจนไม่อร่อย
